Anesteziyoloji ve ReanimasyonKardiyolojiKalp ve Damar Cerrahisi

Küçük Kesi ile Kalp Ameliyatının Avantajları

Kalp hastalıkları, dünya genelinde önde gelen ölüm nedenlerinden biridir ve bu nedenle kalp cerrahisi alanındaki gelişmeler hayati önem taşımaktadır. Geleneksel açık kalp ameliyatları uzun yıllardır hayat kurtarıcı olmuştur, ancak son yıllarda minimal invaziv (küçük kesi) kalp ameliyatları giderek daha popüler hale gelmektedir. Bu yazıda, küçük kesi ile yapılan kalp ameliyatlarının avantajlarını detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.

Giriş: Minimal İnvaziv Kalp Cerrahisi Nedir?

Minimal invaziv kalp cerrahisi, geleneksel açık kalp ameliyatlarına kıyasla daha küçük kesiler kullanılarak gerçekleştirilen bir cerrahi yaklaşımdır. Geleneksel açık kalp ameliyatında, göğüs kemiği (sternum) tamamen kesilerek kalbe ulaşılırken, minimal invaziv cerrahide genellikle kaburgalar arasından veya göğüs kemiğinin sadece bir kısmından küçük kesiler açılır. Bu yaklaşım, ameliyat sonrası iyileşme sürecini hızlandırır, ağrıyı azaltır ve hastalar için daha iyi kozmetik sonuçlar sağlar.

Küçük Kesi ile Kalp Ameliyatının Temel Prensipleri

Minimal invaziv kalp cerrahisi, özel olarak tasarlanmış cerrahi aletler ve video yardımlı torakoskopik cerrahi (VATS) veya robotik cerrahi gibi teknikler kullanılarak gerçekleştirilir. Bu teknikler sayesinde cerrahlar, küçük kesilerden kalbe ulaşabilir ve ameliyatı gerçekleştirebilirler. Küçük kesiler, doku hasarını en aza indirir ve bu da hastaların daha hızlı iyileşmesine yardımcı olur.

Video Yardımlı Torakoskopik Cerrahi (VATS)

VATS, küçük bir kamera (torakoskop) ve cerrahi aletlerin küçük kesilerden göğüs boşluğuna yerleştirildiği bir tekniktir. Torakoskop, cerrahın ameliyat alanını bir monitörde görmesini sağlar ve bu sayede hassas cerrahi işlemler gerçekleştirilebilir. VATS, özellikle mitral kapak onarımı, triküspit kapak onarımı ve atriyal fibrilasyon ablasyonu gibi işlemlerde yaygın olarak kullanılır.

Robotik Kalp Cerrahisi

Robotik kalp cerrahisi, cerrahın bir konsoldan robotik kolları kontrol ettiği bir tekniktir. Robotik kollar, insan elinin hareketlerini taklit edebilir ve daha hassas ve kontrollü cerrahi işlemler yapılmasına olanak tanır. Robotik cerrahi, özellikle mitral kapak onarımı, koroner arter bypass greftleme (CABG) ve atriyal septal defekt (ASD) onarımı gibi karmaşık işlemlerde avantaj sağlayabilir.

Küçük Kesi ile Kalp Ameliyatının Avantajları

Küçük kesi ile yapılan kalp ameliyatlarının geleneksel açık kalp ameliyatlarına göre birçok önemli avantajı bulunmaktadır. Bu avantajlar, hastaların ameliyat sonrası deneyimini önemli ölçüde iyileştirebilir ve yaşam kalitelerini artırabilir.

1. Daha Küçük Kesiler ve Daha Az Doku Hasarı

Minimal invaziv cerrahinin en belirgin avantajı, daha küçük kesiler kullanılmasıdır. Geleneksel açık kalp ameliyatında göğüs kemiği tamamen kesilirken, minimal invaziv cerrahide genellikle 5-10 cm'lik küçük kesiler kullanılır. Bu, doku hasarını önemli ölçüde azaltır ve ameliyat sonrası ağrıyı azaltır.

Daha az doku hasarı, aynı zamanda enfeksiyon riskini de azaltır. Büyük kesiler, enfeksiyonların giriş noktası olabilirken, küçük kesiler bu riski en aza indirir. Ayrıca, daha az doku hasarı, ameliyat sonrası kanama riskini de azaltır.

2. Daha Az Ağrı ve Daha Az Ağrı Kesici Kullanımı

Küçük kesiler, ameliyat sonrası ağrıyı önemli ölçüde azaltır. Geleneksel açık kalp ameliyatında, göğüs kemiğinin kesilmesi ve tekrar birleştirilmesi önemli bir ağrı kaynağıdır. Minimal invaziv cerrahide ise göğüs kemiği kesilmediği için ağrı daha azdır. Bu, hastaların daha az ağrı kesici kullanmasına ve daha rahat bir iyileşme süreci geçirmesine olanak tanır.

Ağrı kesici ilaçların yan etkileri de göz önünde bulundurulduğunda, daha az ağrı kesici kullanımı hastalar için önemli bir avantajdır. Ağrı kesiciler, mide rahatsızlıklarına, kabızlığa ve hatta bağımlılığa neden olabilir. Minimal invaziv cerrahi, bu riskleri azaltır.

3. Daha Kısa Hastanede Kalış Süresi

Küçük kesi ile yapılan kalp ameliyatları, hastaların hastanede kalış süresini önemli ölçüde kısaltır. Geleneksel açık kalp ameliyatında, hastaların genellikle 7-10 gün hastanede kalması gerekirken, minimal invaziv cerrahide bu süre 3-5 güne kadar düşebilir. Daha kısa hastanede kalış süresi, hastaların günlük yaşamlarına daha hızlı dönmesine ve işlerine daha erken başlamasına olanak tanır.

Daha kısa hastanede kalış süresi, aynı zamanda hastane maliyetlerini de azaltır. Hastanede kalış süresinin kısaltılması, hem hastalar hem de sağlık sistemi için önemli bir ekonomik fayda sağlar.

4. Daha Hızlı İyileşme ve Daha Erken Aktiviteye Dönüş

Minimal invaziv cerrahi, hastaların daha hızlı iyileşmesini ve daha erken aktiviteye dönmesini sağlar. Geleneksel açık kalp ameliyatında, göğüs kemiğinin iyileşmesi zaman alır ve hastaların birkaç hafta boyunca ağır kaldırmaktan ve zorlayıcı aktivitelerden kaçınması gerekir. Minimal invaziv cerrahide ise göğüs kemiği kesilmediği için hastalar daha hızlı iyileşir ve daha erken aktiviteye dönebilir.

Daha hızlı iyileşme, hastaların yaşam kalitesini önemli ölçüde artırır. Hastalar, işlerine, hobilerine ve sosyal aktivitelere daha erken dönebilir ve daha bağımsız bir yaşam sürdürebilirler.

5. Daha Az Kan Kaybı ve Transfüzyon İhtiyacı

Küçük kesi ile yapılan kalp ameliyatlarında, kan kaybı genellikle daha azdır. Bu, transfüzyon ihtiyacını azaltır ve transfüzyona bağlı komplikasyon riskini en aza indirir. Kan transfüzyonları, enfeksiyon riski, alerjik reaksiyonlar ve diğer komplikasyonlar gibi potansiyel riskler taşır. Minimal invaziv cerrahi, bu riskleri azaltarak hastaların güvenliğini artırır.

Daha az kan kaybı, aynı zamanda ameliyat sonrası yorgunluk ve halsizlik gibi semptomları da azaltır. Hastalar, daha az kan kaybı sayesinde daha enerjik hisseder ve daha hızlı iyileşirler.

6. Daha İyi Kozmetik Sonuçlar

Minimal invaziv cerrahi, daha küçük kesiler kullanıldığı için daha iyi kozmetik sonuçlar sağlar. Geleneksel açık kalp ameliyatında, göğüs kemiği boyunca uzun bir kesi izi kalırken, minimal invaziv cerrahide kesi izleri daha küçüktür ve genellikle daha az belirgindir. Bu, özellikle genç hastalar ve kadınlar için önemli bir avantajdır.

Daha iyi kozmetik sonuçlar, hastaların özgüvenini artırır ve psikolojik iyilik hallerine katkıda bulunur. Kesi izlerinin görünürlüğü, bazı hastalar için önemli bir endişe kaynağı olabilir. Minimal invaziv cerrahi, bu endişeleri azaltır.

7. Enfeksiyon Riskinde Azalma

Küçük kesiler, enfeksiyon riskini azaltır. Büyük kesiler, enfeksiyonların giriş noktası olabilirken, küçük kesiler bu riski en aza indirir. Ayrıca, minimal invaziv cerrahide kullanılan özel cerrahi aletler ve teknikler, enfeksiyon riskini daha da azaltır.

Enfeksiyonlar, ameliyat sonrası iyileşme sürecini geciktirebilir ve ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Minimal invaziv cerrahi, enfeksiyon riskini azaltarak hastaların daha güvenli bir iyileşme süreci geçirmesini sağlar.

8. Atriyal Fibrilasyon Riskinde Azalma

Bazı çalışmalar, minimal invaziv kalp ameliyatlarının atriyal fibrilasyon riskini azaltabileceğini göstermiştir. Atriyal fibrilasyon, düzensiz kalp atışlarına neden olan bir ritim bozukluğudur ve inme riskini artırabilir. Minimal invaziv cerrahinin atriyal fibrilasyon riskini azaltması, hastalar için önemli bir fayda sağlayabilir.

Atriyal fibrilasyon, ameliyat sonrası dönemde sık görülen bir komplikasyondur. Minimal invaziv cerrahi, bu riski azaltarak hastaların daha sağlıklı bir iyileşme süreci geçirmesine yardımcı olabilir.

9. Organ Fonksiyonlarında Daha Az Bozulma

Minimal invaziv cerrahi, diğer organların fonksiyonlarında daha az bozulmaya neden olur. Geleneksel açık kalp ameliyatında, kalp akciğer makinesinin kullanılması ve vücut dolaşımının durdurulması, diğer organların fonksiyonlarını etkileyebilir. Minimal invaziv cerrahide ise kalp akciğer makinesinin kullanımı daha azdır veya hiç yoktur, bu da organ fonksiyonlarının korunmasına yardımcı olur.

Özellikle böbrekler, karaciğer ve beyin gibi hayati organların fonksiyonlarının korunması, hastaların genel sağlığı ve iyileşme süreci için önemlidir.

10. Tekrar Ameliyat Gereksiniminde Azalma

Bazı durumlarda, minimal invaziv cerrahi, tekrar ameliyat gereksinimini azaltabilir. Örneğin, mitral kapak onarımında minimal invaziv cerrahi, daha iyi sonuçlar sağlayabilir ve tekrar ameliyat gereksinimini azaltabilir.

Tekrar ameliyatlar, hastalar için hem fiziksel hem de psikolojik olarak zorlayıcı olabilir. Minimal invaziv cerrahi, tekrar ameliyat gereksinimini azaltarak hastaların daha iyi bir uzun vadeli sonuç elde etmesine yardımcı olabilir.

Küçük Kesi ile Kalp Ameliyatının Dezavantajları ve Riskleri

Her ne kadar minimal invaziv kalp ameliyatlarının birçok avantajı olsa da, bazı dezavantajları ve riskleri de bulunmaktadır. Bu dezavantajlar ve riskler, hastaların ve cerrahların dikkate alması gereken önemli faktörlerdir.

1. Teknik Zorluklar ve Uzmanlık Gereksinimi

Minimal invaziv kalp cerrahisi, teknik olarak daha zorlu bir cerrahi yaklaşımdır ve deneyimli ve uzman cerrahlar tarafından gerçekleştirilmelidir. Küçük kesilerden kalbe ulaşmak ve ameliyatı gerçekleştirmek, özel cerrahi aletler ve teknikler gerektirir. Bu nedenle, minimal invaziv kalp cerrahisi konusunda deneyimli bir cerrah bulmak önemlidir.

Cerrahın deneyimi ve uzmanlığı, ameliyatın başarısı ve komplikasyon riskini etkileyebilir. Hastalar, minimal invaziv kalp cerrahisi yaptırmadan önce cerrahın deneyimi ve uzmanlığı hakkında bilgi edinmelidir.

2. Daha Uzun Ameliyat Süresi

Bazı durumlarda, minimal invaziv kalp ameliyatları, geleneksel açık kalp ameliyatlarına göre daha uzun sürebilir. Küçük kesilerden çalışmak ve özel cerrahi aletler kullanmak, ameliyat süresini uzatabilir. Ancak, ameliyat süresindeki uzama, genellikle daha az kan kaybı, daha az ağrı ve daha hızlı iyileşme gibi avantajlarla dengelenir.

Ameliyat süresinin uzunluğu, anestezi süresini de etkileyebilir ve bazı hastalarda komplikasyon riskini artırabilir. Ancak, modern anestezi teknikleri ve hasta takibi sayesinde bu riskler en aza indirilebilir.

3. Bazı Hastalar İçin Uygun Olmayabilir

Minimal invaziv kalp cerrahisi, her hasta için uygun olmayabilir. Bazı durumlarda, hastanın anatomisi, eşlik eden hastalıkları veya daha önce geçirdiği ameliyatlar nedeniyle minimal invaziv cerrahi mümkün olmayabilir. Bu durumlarda, geleneksel açık kalp ameliyatı daha uygun bir seçenek olabilir.

Cerrah, hastanın durumunu dikkatlice değerlendirmeli ve hangi cerrahi yaklaşımın hasta için en uygun olduğuna karar vermelidir. Hastalar, cerrahlarıyla tüm seçenekleri ve riskleri ayrıntılı olarak görüşmelidir.

4. Komplikasyon Riski

Her cerrahi işlemde olduğu gibi, minimal invaziv kalp ameliyatlarında da komplikasyon riski bulunmaktadır. Bu komplikasyonlar arasında kanama, enfeksiyon, sinir hasarı, akciğer problemleri ve kalp ritim bozuklukları yer alabilir. Ancak, minimal invaziv cerrahinin komplikasyon riski genellikle geleneksel açık kalp ameliyatlarına göre daha düşüktür.

Komplikasyon riskini en aza indirmek için, deneyimli bir cerrah tarafından ameliyatın yapılması ve ameliyat sonrası dikkatli hasta takibi önemlidir.

5. Robotik Cerrahi Maliyeti

Robotik kalp cerrahisi, diğer minimal invaziv cerrahi yöntemlerine göre daha maliyetli olabilir. Robotik cerrahi için kullanılan robotik sistemler ve özel aletler, maliyeti artırır. Ancak, robotik cerrahinin sunduğu avantajlar (daha hassas cerrahi, daha az komplikasyon riski) bazı hastalar için bu maliyeti haklı çıkarabilir.

Hastalar, robotik kalp cerrahisinin maliyetini ve faydalarını dikkatlice değerlendirmeli ve sağlık sigortası kapsamını araştırmalıdır.

Hangi Kalp Hastalıkları Küçük Kesi ile Tedavi Edilebilir?

Minimal invaziv kalp cerrahisi, çeşitli kalp hastalıklarının tedavisinde kullanılabilir. Bu hastalıklar arasında mitral kapak hastalıkları, triküspit kapak hastalıkları, koroner arter hastalıkları, atriyal septal defektler ve atriyal fibrilasyon yer almaktadır.

1. Mitral Kapak Hastalıkları

Mitral kapak yetmezliği ve mitral kapak darlığı, minimal invaziv cerrahi ile başarıyla tedavi edilebilir. Mitral kapak onarımı, minimal invaziv cerrahinin en sık uygulandığı işlemlerden biridir. Robotik cerrahi, mitral kapak onarımında özellikle iyi sonuçlar vermektedir.

Mitral kapak onarımının minimal invaziv yöntemlerle yapılması, hastaların daha hızlı iyileşmesini ve daha iyi uzun vadeli sonuçlar elde etmesini sağlar.

2. Triküspit Kapak Hastalıkları

Triküspit kapak yetmezliği, minimal invaziv cerrahi ile tedavi edilebilir. Triküspit kapak onarımı veya replasmanı, minimal invaziv yöntemlerle yapılabilir.

Triküspit kapak hastalıklarının minimal invaziv yöntemlerle tedavisi, hastaların daha az ağrı çekmesini ve daha hızlı iyileşmesini sağlar.

3. Koroner Arter Hastalıkları

Koroner arter bypass greftleme (CABG), minimal invaziv yöntemlerle yapılabilir. Minimal invaziv CABG, göğüs kemiğinin kesilmesini gerektirmez ve bu da hastaların daha hızlı iyileşmesini sağlar. Ancak, minimal invaziv CABG, her hasta için uygun olmayabilir ve cerrahın deneyimi önemlidir.

Minimal invaziv CABG, özellikle sol ön inen arterin (LAD) bypass'ında iyi sonuçlar vermektedir.

4. Atriyal Septal Defekt (ASD)

Atriyal septal defekt (ASD), kalbin iki atriyumu arasındaki bir deliktir. ASD, minimal invaziv cerrahi ile kapatılabilir. ASD'nin minimal invaziv yöntemlerle kapatılması, hastaların daha az ağrı çekmesini ve daha hızlı iyileşmesini sağlar.

ASD'nin kapatılması, kalp yetmezliği ve inme riskini azaltır.

5. Atriyal Fibrilasyon

Atriyal fibrilasyon, düzensiz kalp atışlarına neden olan bir ritim bozukluğudur. Atriyal fibrilasyon ablasyonu, minimal invaziv yöntemlerle yapılabilir. Minimal invaziv ablasyon, hastaların daha az ağrı çekmesini ve daha hızlı iyileşmesini sağlar.

Atriyal fibrilasyon ablasyonu, inme riskini azaltır ve hastaların yaşam kalitesini artırır.

Ameliyat Öncesi Değerlendirme ve Hazırlık

Minimal invaziv kalp ameliyatı öncesinde, hastaların kapsamlı bir değerlendirmeden geçmesi önemlidir. Bu değerlendirme, hastanın genel sağlık durumunu, kalp hastalığının şiddetini ve minimal invaziv cerrahi için uygunluğunu belirlemeye yardımcı olur.

1. Fizik Muayene ve Tıbbi Öykü

Doktor, hastanın tıbbi öyküsünü ayrıntılı olarak almalı ve fizik muayenesini yapmalıdır. Tıbbi öykü, hastanın daha önce geçirdiği hastalıkları, ameliyatları, kullandığı ilaçları ve alerjilerini içermelidir.

Fizik muayene, hastanın genel sağlık durumunu değerlendirmeye ve kalp hastalığının belirtilerini tespit etmeye yardımcı olur.

2. Görüntüleme Testleri

Ekokardiyografi, bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntüleme (MRG) gibi görüntüleme testleri, kalbin yapısını ve fonksiyonunu değerlendirmeye yardımcı olur. Bu testler, kalp hastalığının şiddetini ve minimal invaziv cerrahi için uygunluğunu belirlemeye yardımcı olur.

Ekokardiyografi, kalbin ultrasonografik olarak incelenmesidir ve kalp kapaklarının ve kasının fonksiyonunu değerlendirmeye yardımcı olur. BT ve MRG, kalbin daha ayrıntılı görüntülerini sağlar ve kalp damarlarının ve diğer yapıların durumunu değerlendirmeye yardımcı olur.

3. Kan Testleri

Kan testleri, hastanın genel sağlık durumunu değerlendirmeye ve anemi, enfeksiyon veya diğer sorunları tespit etmeye yardımcı olur. Kan testleri, aynı zamanda böbrek ve karaciğer fonksiyonlarını değerlendirmeye de yardımcı olur.

Kan testleri, ameliyat öncesi riskleri belirlemeye ve ameliyat sırasında ve sonrasında olası komplikasyonları önlemeye yardımcı olur.

4. Anestezi Değerlendirmesi

Anestezi uzmanı, hastayı ameliyat öncesinde değerlendirmeli ve anestezi planını oluşturmalıdır. Anestezi uzmanı, hastanın tıbbi öyküsünü ve fizik muayenesini değerlendirmeli ve gerekli testleri yapmalıdır.

Anestezi değerlendirmesi, anestezi sırasında ve sonrasında olası komplikasyonları önlemeye yardımcı olur.

5. Ameliyat Öncesi Talimatlar

Hastalar, ameliyat öncesinde doktorun talimatlarına uymalıdır. Bu talimatlar, ilaçların kullanımı, yeme ve içme düzeni ve sigara içme alışkanlığı gibi konuları içerebilir.

Ameliyat öncesi talimatlara uyulması, ameliyatın başarısını artırmaya ve komplikasyon riskini azaltmaya yardımcı olur.

Ameliyat Sonrası Bakım ve Rehabilitasyon

Minimal invaziv kalp ameliyatı sonrasında, hastaların dikkatli bir şekilde takip edilmesi ve uygun bakımın sağlanması önemlidir. Ameliyat sonrası bakım, hastaların hızlı ve sağlıklı bir şekilde iyileşmesine ve komplikasyon riskini azaltmaya yardımcı olur.

1. Hastanede Takip

Hastalar, ameliyat sonrasında hastanede birkaç gün takip edilmelidir. Bu süre zarfında, hastaların vital bulguları (kalp atış hızı, kan basıncı, solunum hızı) düzenli olarak izlenir ve ağrıları kontrol altında tutulur.

Hastanede takip, olası komplikasyonları erken tespit etmeye ve tedavi etmeye yardımcı olur.

2. Ağrı Yönetimi

Ameliyat sonrası ağrı, minimal invaziv cerrahide geleneksel açık kalp ameliyatlarına göre daha azdır, ancak yine de ağrı kesicilerle kontrol altında tutulması önemlidir. Ağrı kesiciler, hastaların rahatlamasına ve daha hızlı iyileşmesine yardımcı olur.

Ağrı kesicilerin yan etkileri de göz önünde bulundurulmalı ve doktorun önerdiği dozlarda kullanılmalıdır.

3. Yara Bakımı

Ameliyat kesilerinin temiz ve kuru tutulması, enfeksiyon riskini azaltmaya yardımcı olur. Hastalar, doktorun talimatlarına göre yara bakımı yapmalıdır.

Yara yerinde kızarıklık, şişlik veya akıntı gibi enfeksiyon belirtileri varsa, derhal doktora başvurulmalıdır.

4. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Ameliyat sonrasında, hastaların fizik tedavi ve rehabilitasyon programına katılması önemlidir. Fizik tedavi, hastaların kas gücünü ve hareketliliğini geri kazanmasına yardımcı olur. Rehabilitasyon, hastaların günlük yaşam aktivitelerine daha hızlı dönmesine yardımcı olur.

Fizik tedavi ve rehabilitasyon programı, hastanın bireysel ihtiyaçlarına göre uyarlanmalıdır.

5. İlaçlar

Hastalar, ameliyat sonrasında doktorun reçete ettiği ilaçları düzenli olarak kullanmalıdır. Bu ilaçlar, kalp hastalığının kontrol altına alınmasına ve komplikasyon riskinin azaltılmasına yardımcı olur.

İlaçların yan etkileri de göz önünde bulundurulmalı ve doktorla düzenli olarak görüşülmelidir.

6. Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Ameliyat sonrasında, hastaların sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemesi önemlidir. Bu, sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, sigara içmemek ve stresi yönetmek gibi konuları içerir.

Sağlıklı bir yaşam tarzı, kalp hastalığının ilerlemesini yavaşlatmaya ve yaşam kalitesini artırmaya yardımcı olur.

7. Düzenli Kontroller

Hastalar, ameliyat sonrasında doktorlarıyla düzenli olarak görüşmelidir. Bu kontroller, kalp hastalığının seyrini izlemeye ve olası komplikasyonları erken tespit etmeye yardımcı olur.

Düzenli kontroller, hastaların uzun vadeli sağlığını korumaya yardımcı olur.

Sonuç

Küçük kesi ile yapılan kalp ameliyatları, geleneksel açık kalp ameliyatlarına göre birçok önemli avantaj sunmaktadır. Daha küçük kesiler, daha az ağrı, daha kısa hastanede kalış süresi, daha hızlı iyileşme ve daha iyi kozmetik sonuçlar, minimal invaziv cerrahinin başlıca faydalarıdır. Ancak, minimal invaziv cerrahinin bazı dezavantajları ve riskleri de bulunmaktadır ve her hasta için uygun olmayabilir. Hastaların, minimal invaziv kalp cerrahisi yaptırmadan önce doktorlarıyla tüm seçenekleri ve riskleri ayrıntılı olarak görüşmesi önemlidir.

Kalp cerrahisi alanındaki teknolojik gelişmeler sayesinde, minimal invaziv kalp ameliyatları giderek daha yaygın hale gelmekte ve kalp hastalarının yaşam kalitesini artırmaktadır. Gelecekte, minimal invaziv cerrahinin daha da geliştirilmesi ve daha fazla kalp hastalığının bu yöntemle tedavi edilmesi beklenmektedir.